راننده اتوبوس برای سوار کردن مسافران توقف کرده است. خودروی سواری با سرعت ۷۰ کیلومتر در ساعت حرکت می‌کند. راننده کدام وسیله نقلیه قوانین را نقض کرده است؟

توضیح

هیچ‌کدام؛ نه توقف اتوبوس تخلف است و نه سرعت ۷۰ کیلومتر در ساعتِ خودروی سواری.

دو رفتار را باید جدا از هم سنجید. توقف اتوبوس برای سوار کردن مسافر، وقتی در محل مجاز و بدون بستن مسیر عبور دیگران انجام شود، خودش تخلف نیست؛ ایستادن کوتاه برای سوار و پیاده کردن مسافر بخشی از کار طبیعی اتوبوس است. سرعت ۷۰ کیلومتر در ساعت هم به‌تنهایی تخلف نیست، چون تخلف بودنِ یک عدد سرعت همیشه نسبی است و به سقف مجاز همان قطعه راه بستگی دارد. سقف عمومی خودروی سواری در خارج از مناطق مسکونی ۹۰ کیلومتر در ساعت و داخل مناطق مسکونی ۶۰ کیلومتر در ساعت است. پس ۷۰ فقط در صورتی تخلف می‌شود که راه داخل منطقهٔ مسکونی باشد یا تابلوی محدودکنندهٔ سرعت عدد کمتری اعلام کرده باشد؛ در غیر این حالت کاملاً مجاز است.

معیار تشخیص در این دسته سوال‌ها: برای هر راننده جداگانه بپرس «کدام ممنوعیت صریح را نقض کرده؟». اگر برای هیچ‌یک ممنوعیت مشخصی پیدا نکردی، پاسخ «هیچ‌کدام» است، حتی اگر صحنه پرتنش به نظر برسد. دام رایج این است که وجود اتوبوس متوقف را خودبه‌خود به معنی الزام کاهش سرعت بگیری.

چرا گزینه‌های دیگر غلط‌اند

• راننده اتوبوس. — توقف اتوبوس برای سوار کردن مسافر در محل مجاز ممنوع نیست؛ تا وقتی مسیر عبور را نبسته و در نقطهٔ ممنوعه نایستاده باشد، تخلفی به او نسبت داده نمی‌شود.
• راننده خودرو. — ۷۰ کیلومتر در ساعت زیر سقف ۹۰ کیلومتر در ساعتِ سواری در خارج از منطقهٔ مسکونی است؛ عبور از کنار یک اتوبوس متوقف، به‌خودی‌خود سقف سرعت را پایین نمی‌آورد.
• هر دو راننده. — وقتی هیچ‌یک از دو رفتار به‌تنهایی ممنوع نیست، کنار هم قرار گرفتنشان هم تخلف نمی‌سازد.